مطالعه چهره انسان در نگاره سلطان سنجر و پیرزن اثر محمود مذهب، مخزن الاسرار نظامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه نقاشی، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا س، تهران ، ایران

2 کارشناسی ارشد گروه نقاشی، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا س، تهران ، ایران

چکیده

نگارگری مکتب بخارا در امتداد مکتب هرات و تاثیرات بهزاد، شکل گرفت. محمود مذهب که از شاگردان برجسته بهزاد بود و به دستور عبیدالله‌خان ازبک به همراه چند تن از هنرمندان دیگر از هرات به بخارا آمده بود، تاثیرات مکتب هرات و بهزاد را با خصوصیات نقاشی محلی بخارا ادغام کرد و نگارگری بخارا، را با ویژگی‌های مستقل پایه گذاری کرد. در مکتب بخارا بیشتر، موضوعات تغزلی و تاریخی به تصویر کشیده شده است. پرداختن به موضوع اصلی داستان و عدم پرداخت به حواشی از ویژگی‌های بارز نگارگری بخارا است. هدف از این پژوهش مطالعه بر روی چهره انسان‌ها در نگاره سلطان سنجر و پیرزن می‌باشد. این پژوهش به این پرسش پاسخ می‌دهد: چهره انسان در این نگاره سلطان سنجر و پیرزن به چه صورت کار شده است؟ روش تحقیق پژوهش حاضر، توصیفی ـ تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات با شیوه، اسنادی (کتابخانه‌ای) بوده است. این پژوهش با رویکردی تاریخی به ساختار این نگاره پرداخته است. یافته‌های این پژوهش نشان دهنده این است که این نگاره با ویژگی‌های مستقل مکتب بخارا تصویر شده ولی همچنان تاثیرات اندکی از بهزاد در چهره‌پردازی و منظره‌سازی این نگاره قابل مشاهده است شده ولی همچنان تاثیرات اندکی از بهزاد در چهره‌پردازی و منظره‌سازی این نگاره قابل مشاهده است و با استفاده از نمادپردازی بر اختلاف طبقاتی حاکم بر سطح جامعه و ظلمی که سلطان سنجر بر مردمش روا می‌داشته تاکید شده است. نگارگر مذکور با مهارت این داستان را به تصویر کشیده و با استفاده از المان‌هایی که به کاربرده و بیان عواطف در چهره انسان‌ها، ارتباط افراد باهم و شرح واقعه را به خوبی نشان داده است.

کلیدواژه‌ها