نانسی شپرهیوز و موقعیت بدن در عصر جهانی شدن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه انسان‌شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

چکیده

هدف این مقاله تحلیل موقعیت بدن در عصر حاضر از دیدگاه انسان‌شناس پزشکی نانسی شپر هیوز است. به دنبال رشد سریع علم و فناوری از اواسط قرن بیستم و پس از آن، فرایند جهانی شدن و تحولات بنیادی در پزشکی مدرن تأثیرات شگرفی بر موقعیت انسان و بدن او نهادند و پیامدهایی چون دست‌کاری بدن به کمک فناوری‌های پیشرفته پزشکی، پزشکی شدن زندگی و جامعه، بیگانگی انسان از بدن خودش، نزول موقعیت بدن و اجزای آن و کالا شدگی‌اش در بازارهای ملی و جهانی همواره واکنش متفکرین در حوزه‌های مختلف به‌ ویژه انسان‌شناسی پزشکی را به همراه داشته که با مردم‌نگاری‌های کاربردی، سیاسی و انتقادی خود موضعی فعال نسبت به این وضعیت در پیش گرفته‌اند. این یک مطالعه اسنادی است که داده‌های خود را عمدتاً از آثار و آرای نانسی هیوز با تأکید بر موضوع کالا شدگی بدن در بازارهای جهانی به دست آورده و آن‌ها را مورد تحلیل قرار داده است. از مهم‌ترین یافته‌های این مطالعه این است که تقدم امر اخلاقی بر امر فرهنگی و اجتماعی به‌ عنوان یک پیش‌فرض فلسفی، نانسی هیوز را به سمت انسان‌شناسی انتقادی، سیاسی و ستیزه‌گر در اعتراض آشکار نسبت به موقعیت بدن در عصر سرمایه‌داری جهانی شدهٴ متأخر سوق داده است. مقایسه انسان‌شناسی انتقادی با انواع مرسوم و سنتی انسان‌شناسی کاربردی این سؤال اخلاقی را مطرح می‌کند که وظیفه واقعی انسان‌شناس و مردم‌نگار در عصر حاضر چیست؟ آیا باید بی‌طرفانه به تهیه مردم‌نگاری‌های کاربردی بسنده کند یا اینکه در صورت لزوم قضاوت اخلاقی کند و گزارش‌ها تحلیلی و انتقادی خود را در جهت تغییر و اصلاح وضع موجود تنظیم نماید؟

کلیدواژه‌ها