انسان شناسی اعیان‌سازی در محلۀ فیض‌آبادِ کرمانشاه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 دانشجوی دکتری انسانشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

چکیده

این مقاله به بررسی فرآیند اعیان‌سازیِ محلۀ تاریخی فیض‌آباد در کلانشهر کرمانشاه می‌پردازد. رویکرد نظری مبتنی بر نظریه‌های اعیانی‌سازی و روش پژوهش قوم‌نگاری است. فنون گردآوری داده مشاهده و مصاحبه است. با سی نفر از ساکنان پیشین و کنونی محله به صورت نمونه‌گیری هدفمند مصاحبه صورت گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد که فیض‌آباد محله‌ای تاریخی با قدمت 250 ساله است که در دهۀ گذشته از طریق مداخلاتی مانند جاده‌سازی، مجتمع‌سازی و پیاده‌راه در معرض تغییرات جدیدی قرار گرفته است که عبارتند از: 1. رونق محله‌ و تسریع روند اعیان‌سازی به دلیل احداث پیاده‌راه مدرس در سال 1401 خورشیدی؛ 2. تغییر اقتصادی در بازار مسکن و مستغلات؛ 3. جابجایی بخشی از جمعیت محلی مانند گروه‌های فرودست و سالمندان توسط کارمندان دولت؛ 4. تغییرات شکل و اندازه خانواده در بخش‌های زیادی از محله؛ 5. افزایش تعداد زنان شاغل؛ 6. رواج الگوی زندگی فردی. 7. همبستگی اجتماعیِ شدید که سبب جایگزینی دوباره بومیان در مجتمع‌های مسکونی تازه‌ساز شده است. این همبستگی آگاهانه و سازمان-یافته نیست و تاب مقاومت در برابر موج‌های پسین اعیان‌سازی را نخواهد داشت.تغییر اقتصادی در بازار مسکن و مستغلات؛ جابجایی بخشی از جمعیت محلی مانند گروه‌های فرودست و سالمندان توسط کارمندان دولت؛ تغییرات شکل و اندازه خانواده در بخش‌های زیادی از محله؛ افزایش تعداد زنان شاغل؛ و رواج الگوی زندگی فردی. سرانجام، در محله همبستگی بالایی بر مبنای تاریخ، هویت و رابطه-ی طولانی‌مدتِ ساکنین وجود دارد که سبب جایگزینی دوباره بومیان در مجتمع‌های مسکونی تازه‌ساز است. این همبستگی آگاهانه و سازمان‌یافته نیست و تاب مقاومت در برابر موج‌های بعدی اعیان‌سازی را نخواهد داشت.

کلیدواژه‌ها