مطالعه انسان شناختی تاثیرات پروژه های سدسازی بر جوامع محلی در استان ایلام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه انسان شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تهران

2 دانشیار گروه انسان شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران

3 استادیار گروه انسان شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران

4 استادیار گروه انسان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران

چکیده

به طور معمول، جابه جایی اجباری و اسکان مجدد ناخواسته به دلایل متعددی انجام می گیرد. در این میان اجرای پروژه های توسعه ای از جمله سدسازی یکی از مهمترین این عوامل می باشد. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی تاثیرات اجتماعی جابه جایی اجباری و اسکان مجدد ناخواسته ناشی از پروژه سدکنگیر در استان ایلام با روش کیفی و بهره گیری رویکرد اتنوگرافیک انجام گرفته است. کار گردآوری داده ها با استفاده از مشاهده مشارکت آمیز و مصاحبه های قوم نگارانه انجام گرفته است. یافته های تحقیق نشان می دهد که که اَشکال مختلف نقل مکان و جابه جایی شامل نقل مکان به جایی در محدود پروژه، نقل مکان شخصی و نقل مکان به سایت جدید اسکان مجدد بوده است. نوع اول نقل مکان، مناسب ترین گزینه است، چون این کار به مردم اجازه می دهد تا در محیطی آشنا باقی بمانند و در عین حال، کمترین میزان وقفه را نیز به همراه دارد. در نقل مکان شخصی بعضی از مردم ترجیح می دهند تا نقل مکان شان را خودشان مدیریت کنند. این کار به آن ها امکان می دهد تا به انتخاب خود در جایی ساکن شوند. جایی که فکر می کنند فرصت های درآمدی بهتری برای شان دارد. اما نوع سوم نقل مکان، یعنی نقل مکان به سایت جدید مععمولا واجد رحجان کمتری بوده و پیامدهای منفی زیادی در ابعاد مختلف برای نو-ساکنان به همراه داشته است و از آن می توان تحت عنوان اسکان مجدد نارضایت بخش یاد کرد.

کلیدواژه‌ها


انکروزینو، مایکل (1396). درآمدی بر مردم‌نگاری. ترجمۀ جبار رحمانی و محمد رسولی. تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
توسلی، غلامعباس و موسوی، مرضیه (1384). «مفهوم سرمایه در نظریات کلاسیک و جدید». نامۀ علوم اجتماعی، 26، 1-32.
سایمون، دیوید (1398). پنجاه متفکر کلیدی توسعه. ترجمۀ مهدی فرهمندنژاد. تهران: ثالث.
کرسول، جان (1391). پویش کیفی و طرح پژوهش؛ انتخاب از میان پنج رویکرد (روایت‌پژوهی، پدیدارشناسی، نظریۀ داده‌بنیاد، قوم‌نگاری، مطالعۀ موردی). ترجمۀ حسین دانایی‌فرد و حسین کاظمی. تهران: صفار.
متور، هری موهان (1399). ارزیابی تأثیرات اجتماعی پروژه‌های توسعه؛ تجربیاتی از هند و دیگر کشورهای آسیایی. ترجمۀ میثم اهرابیان صدر. تهران: همشهری.
ونکلی، فرانک و استیوز، آناماریا (1400). رهیافت‌های نو در ارزیابی تأثیر اجتماعی؛ پیشرفت‌های مفهومی و روش‌شناختی. ترجمۀ حمید قیصری. تهران: همشهری.
 
 
Cernea, M. M. (1996). Understanding and preventing impoverishment from displacement. Understanding impoverishment: the consequences of developmentinduced displacement. Berghahn Books, Oxford, 13-32.
Cernea, M. M. (1997). Hydropower dams and social impacts: a sociological perspective. The World Bank.
Michael, C. (1999). Why Economic Analysis is Essential to Resettlement: A Sociologist’s View in Michael Cernea (ed.) The Economics of Involuntary Resettlement: Questions and Challenges. Washington: The World Bank, 5-49.
Cernea, M. M., & McDowell, C. (Eds.). (2000). Risks and reconstruction: Experiences of resettlers and refugees. World Bank Publications.
Cernea, M. M. (2008). Compensation and benefit sharing: Why resettlement policies and practices must be reformed. Water Science and Engineering1(1), 89-120.
Collins, T. W. (2008). The political ecology of hazard vulnerability: marginalization, facilitation and the production of differential risk to urban wildfires in Arizona's White Mountains. Journal of Political Ecology15(1), 21-43.
Colson, E. (1971). The social consequences of resettlement: The impact of the Kariba resettlement upon the Gwembe Tonga (No. 4). Manchester University Press.
Mathur, H. M. (1999). The Impoverishing Potential of Development Projects Resettlement Requires Risk Analysis. Development and Cooperation, 24-26.
Mathur, H. M. (Ed.). (2006). Managing resettlement in India: Approaches, issues, experiences. Oxford University Press, USA.
McCully, P. (1996). Silenced rivers: The ecology and politics of large dams. Zed Books.
Nüsser, M. (2014). Technological hydroscapes in Asia: the large dams debate reconsidered. In Large Dams in Asia (pp. 1-14). Springer, Dordrecht.
Scudder, T. T. (2012). The future of large dams: Dealing with social, environmental, institutional and political costs. Routledge.
Scudder, T. T. (2012). The future of large dams: Dealing with social, environmental, institutional and political costs. Routledge.
Scudder, T. (2012). Resettlement outcomes of large dams. In Impacts of large dams: A global assessment (pp. 37-67). Springer, Berlin, Heidelberg.
Scudder, T. (1984). The Development Potential of New Lands Settlement in the Tropics and Subtropics: A Global State-of-the-art Evaluation with Specific Emphasis on Policy Implications: Executive Summary (No. 21). US Agency for International Development.
Scudder, T. (1985). A Sociological framework for the analysis of new land settlements. Putting people first: Sociological variables in rural development, 121-153.
Scudder, T. (1993). Development-induced relocation and refugee studies: 37 years of change and continuity among Zambia's Gwembe Tonga. Journal of Refugee Studies6(2), 123-152.
Biswas, A. K. (2009). Water resources: Environmental planning, management and development. Asit K. Biswas.
Scudder, T. T. (2012). The future of large dams: Dealing with social, environmental, institutional and political costs. Routledge.
Scudder, T., & Colson, E. (2019). From welfare to development: A conceptual framework for the analysis of dislocated people. In Involuntary migration and resettlement (pp. 267-287). Routledge.
WCD (2005). Dams and development: a new framework for decision-making. Earthscan Publications Ltd, London: Sterling.